طرح سه فوریتی برای ازسرگیری همه فعالیت‌های هسته‌ای ایران

جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، روز یکشنبه ۱۴ آذر طرحی ۳ فوریتی را برای از سرگیری همه فعالیت‌های هسته‌ای به صحن علنی ارائه می‌دهند.


رونمایی از اولین خودروهای خودران کانادا

شهر اونتاریوی کانادا از ژانویه 2016 به آزمایشات خودروهای خودران چراغ سبز نشان داد، اما هیچ شرکتی به آن تمایل نشان نداده بود اما اکنون سه گروه کانادایی توانسته‌اند نخستین خودروهای خودران این کشور را به خیابان‌های این شهر بیاورند.


ژنرال ضد ایران وزیر دفاع آمریکا می شود؟

دونالد ترامپ» رئیس جمهوری منتخب آمریکا، ژنرال بازنشسته «جیمز ماتیس» فرمانده پیشین «یگان نیروهای مشترک آمریکا» را به عنوان وزیر دفاع تیم خود ...



سفیر ایران با کالسکه سلطنتی به کاخ ملکه رفت و استوارنامه اش تقدیم ملکه الیزابت دوم کرد+تصاویر

سفیر ایران در انگلستان امروز استوارنامه اش را طی تشریفاتی به ملکه انگلیس تقدیم کرد.


در کودتای نافرجام ترکیه آمریکایی ها در کنار «اردوغان» بودند

در کودتای نافرجام ترکیه آمریکایی ها در کنار «اردوغان» بودند

جهان | جمعه ۲۹ مرداد ۹۵ ساعت ۱۲:۷ | نسخه چاپي

«صادق ملکی» در نشست تحولات ترکیه در خبرگزاری مهر از مطلع بودن آمریکایی ها و دولت ترکیه از کودتا خبر داده و تصریح کرد آمریکا در این کودتا در کنار«اردوغان» و نه در مقابل وی قرار داشت.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: محمد قادری-پیمان یزدانی: «صادق ملکی» کارشناس ارشد مسایل منطقه طی نشستی در محل خبرگزاری مهر با تشریح ریشه ها و علل وقوع کودتای نافرجام ۱۵ جولای در ترکیه و علل شکست آن برای اولین بار تصریح کرد که  آمریکایی ها و دولت ترکیه از کودتا خبر داشته اند و با تشریح علل تصریح کرد آمریکا در این کودتا در کنار«اردوغان» بود و نه در مقابل وی، حمایتی که در قالب تلاش غرب برای ارتقاء نقش منطقه ای و جهانی ترکیه قابل توجیه است.
ملکی در ابتدا با تشریح جایگاه ارتش ترکیه گفت: درک موقعیت و جایگاه ارتش در ترکیه درک صحیحی از دیروز، امروز و فردای ترکیه به ما خواهد داد. ترکیه وارث امپراطوری عثمانی است یعنی یک میراث داری بر بدنه سیاسی، اجتماعی و نظامی این کشور همیشه حمل شده یا تحمیل شده است. ترک ها چه لائیک چه سکولارها چه اسلام گراها و چه نظامی ها میراث دار عثمانی بوده اند که تبلور آن در سکولارها، ملی گراها و اسلام گراها متفاوت بوده است. در ترکیه عثمانی نظامی ها جایگاه ویژه های دارند.
وی در ادامه گفت: نظامی ها در ساختار سیاسی و اجتماعی ترکیه همواره جایگاه ویژه ای داشته اند که این جایگاه در طول تاریخ به نظام جمهوریت ترکیه هم منتقل می شود در واقع «آتاترک» یک نظامی و یک پاشای نظامی است. بعد از فروپاشی ترکیه این نظامی ها بودند که با حفظ ساختار نظامی این کشور ظهور ترکیه نوین را مدیریت کردند و جنگ های استقلال را انجام دادند. در نظام جدید همین نظامی ها عامل انتقال مدرنیته به ترکیه مدرن هستند و مظاهر غربی را وارد ترکیه می کنند. در قانون اساسی ۱۹۲۴ آتاترک برای نظامیان جایگاه ویژه ای قائل می شود و آنها را در راس قدرت قرار می دهد بطوریکه آنها حافظان ترکیه و عاملان تعادل سیاسیون محسوب شوند.
ملکی دربارهنقش و نوذ آمریکا و بازی های چندگانه آمریکا در این کشور گفت: تا سال ۱۹۴۶ ساختار سیاسی ترکیه تک حزبی بوده و قدرت در اختیار نظامی ها بود اما در این سال به خاطر تعامل آمریکا و ورود آمریکا به ترکیه ، فضای سیاسی ترکیه به سوی فضای باز سیاسی حرکت می کند و ترکیه به فضای چند حزبی وارد می شود. در انتخابات «عدنان مندرس» از حزب دموکرات  پیروز می شود و ۱۰ سال قدرت را در دست خود می گیرد.
یکی از عوامل به قدرت رسیدن مندرس فشار آمریکایی ها به نظامیان بود تا فضای سیاسی ترکیه را باز کنند. اما بعدا گرایش های وی به سوی روسیه نه به مزاج آمریکایی ها خوش می آید و نه به مزاج سکولارها لذا نظامی ها با چراغ سبز آمریکایی ها در سال ۱۹۶۰ عدنان مندرس را با کودتا برکنار کرده وبطور تحقیرآمیزی وی را اعدام کردند بطوریکه قبل از اعدام وی نظامیان از وی آزمایش پروستات به عمل آوردند تا تحقیری ماندگار برای سیاسیون شود. نکته جالب اینجاست وی با کمک آمریکایی ها روی کار آمد و با چراغ سبز آمریکایی ها برکنار و اعدام شد. یکی از عللی که موجب می شود سیاسیون در کودتاهای بعدی به راحتی از قدرت کنار می روند و مقاومتی نمی کنند برخورد خشن و تحقیر آمیز نظامیان با عدنان مندرس بود.
در ترکیه جریان چپ منتقد آقای دمیرل است، در دو کودتایی انجام شده در ترکیه وی که رئیس جمهور بوده بلافاصله کلاهش را بر سرش گذاشته و کاخ ریاست جمهوری را ترک کرده است. علت این اقدام وی همان برخورد خشن و تحقیر آمیز نظامیان با عدنان مندرس بوده است.
ملکی در ادامه تصریح کرد: از سال ۱۹۴۶ به بعد و تا امروز آمریکا بازیگر اصلی معادلات خارجی سیاسی ترکیه بوده و است.  در تاکتیک روابط ترکیه روابط ترکیه و امریکا دچار فراز و نشیب هایی شده است اما کماکان آمریکا قدرت بازی سازی با معادلات ترکیه را داشته است.
در سال ۱۹۸۰ آخرین کودتای کلاسیک در ترکیه رخ داد و تحولاتی در منطقه و عرصه بین الملل رخ داد که ایجاب می کند با همکاری آمریکا و عوامل داخلی در تعاملی خود خواسته و یا اجبارری یا با توجه به شرایط و قابلیت ههای ترکیه که اساسش بیم و امید است، روابطشان ا با آمریکا در ترکیه تنظیم می کنند. لازم به ذکر است در طول تایخ جمهوریت ترکیه هیچ کس عامل و نوکر آمریکایی ها نبوده است فقط افراد و گروه ها به آمریکا دورتر یا نزدیکتر بوده اند و آنهم به خاطر تحلیلشان از شرایط  داخلی و خارجی ترکیه بوده است. اینکه بگوییم یک نخست وزییر یا رئیس جمهور ترکیه آمریکایی بوده اشتباه است و در تمام تحلیل ما را به اشتباه می اندازد.
انقلاب اسلامی ایران و جدا شدن یکی از متحدان آمریکا از این قدرت جهانی و مجموعه تحولات دیگر شرایطی را به وجود آورد که دیگر ترکیه ای که درراس قدرت آن نظامی ها باشند نمی تواند جوابگوی سیاست ههای داخلی ترکیه و اهداف آمریکا باشد. یعنی با پایان جنگ سرد پایان دوران منزلت نظامیان ترکیه در نزد آمریکایی ها شروع شد. بعد از روی کارآمدن اوزال وی دو هدف را دنبال می کند تحول اقتصادی و تحول سیاسی که در بخش اقتصادی موفقیت بیشتری کسب می کند اما اصلاحات سیاسی که یکی از محورهایش کاستن قدرت نظامیان و به رسمیت شناختن هویت کردی بود موفق نشد اما پایه های آن را بنا ریخت و تابو شکنی کرد.
وی در ادامه افزود: ۱۹۹۷  باز کودتایی علیه دولت اربکان صورت می گیرد که این کودتا معروف به کودتای پست مدرن است. یعنی دیگر نظامیان و خود ترکیه و عوامل حامی ترکیه به این اعتقاد رسیدند که ترکیه دوران کودتای کلاسیک را سپری کرده است. کودتای پست مدرن ظرفیت کودتاهای کلاسیک  را ندارد و بعد از این کودتای پست مدرن مذاکرات اتحادیه اروپا جدی تر می شود و توافقنامه اتحادیه کمرکی با ترکیه امضاء می شود و ترکیه موظف می شود ۳۵ اصل اتحادیه اروپا را بپذیرد که یکی از این اصل ها ارتقاء جایگاه سیاسیون و کاهش وزن نظامی ها است. دیدگاه آمریکایی ها درباره نظامیان ترکیه و دیدگاه اتحادیه اروپا را با هم تلفیق کنید تا بسیاری از حقایق را به دست آورید.
ملکی درباره روی کار آمدن اردوغان در ترکیه و تشکیل حزب عدالت و توسعه گفت: در سال ۲۰۰۲ آقای اردوغان از حزب سعادت جدا می شود و قصد تشکیل حزب عدالت و توسعه را دارد ولی قبل از تاسیس آن ملاقاتی با ایپک و شورای روابط خارجی آمریکا انجام می دهد. و بعد از آن با عوامل تاثیرگذارداخلی و خارجی موجودیت حزب خود را اعلام کرد.
اردوغان به این نتیجه رسید که برای کسب و حفظ قدرت در ترکیه باید با نظام بین المللی کنار بیاید و این سفرها در این راستا صورت گرفت. تا به امروز مهمترین عامل حفظ اردوغان در نظام سیاسی ترکیه رعایت قواعد این بازی است و اردوغان تا به الان وارد چالش جدی با نظام بن المللی نشده است و البته این به این معنا نیست که به موفقیت های اقتصادی و مدیریت وی اشاره ای نکنیم.
اگر اردوغان بخواهد در نقاط جدی مثل خروج از ناتو و یا چالش جدی با اسراییل گام بردارد، اردوغان ماندنی نخواهد بود.
اردوغان در راستای تعاملش با نظام جهانی به ویژه غرب و آمریکا از افشای کودتای پتک آهنین در سال ۲۰۰۸ استفاده کرده و پاکسازی های زیادی را در ارتش انجام می دهد و بعد هم با تغییرات در قانون اساسی ترکیه جایگاه نظامیان دراین کشور افت می کند و ترکیب شورای امنیت ملی ترکیه به نفع سیاسیون تغییر می کند.   
وی اقدامات صورت گرفته در راستای کاهش قدرت نظامیان در عرصه سیاسی ترکیه را از زمان ریاست جمهوری اوزال همه را در یک راستا خوانده و گفت: همگی این تحولات در راستای همان سیاستی های کلانی است که قرار بود جایگاه سیاسیون ارتقا ء یابد و بالعکس جایگاه نظامیان تقلیل یابد.
ملکی درباره علل وقوع کودتای نافرجام اخیر در ترکیه گفت: بعدها بین جریان گولن و اردوغان بر سر مسائل مختلف اختلافاتی پیش آمد که موجب شد این دو متحد سابق با هم درگیر شوند. از طرف دیگر هم پایان گفتگوهای صلح بین آنکارا و پ ک ک و پر رنگتر شدن نقش ارتش در جنگ علیه پ ک ک و اختلافات جدی حزب جمهوری خلق و حزب حاکم، افت ملایم اقتصادی ترکیه، حمایت دولت از داعش و انفجارهای تروریستی در ترکیه که نتیجه حمایت ههای حزب حاکم از داعش بو، عذرخواهی اردوغان از پوتین که از سوی نظامیان ترکیه نوعی تحقیر ملی محسوب میشد همگی موجب شد تا نظامیان فکر کنند زمان مناسبی برای کودتا است در حالیکه دیگر نه ترکیه کشور کودتا بود و نه ارتش ظرفیت کودتا را داشت زیر از زمان اوزال ساز و کارهای ترکیه شروع به تغییر کرده بود و در زمان اردوغان فقط شتاب گرفته بود.
ملکی گفت: ما امروز با ترکیه ای مواجه هستیم که ۶۰ شبکه تلوزیونی ملی و ۲۰۰۰ شبکه محلی دارد و رسانه های وسیعی دارد با تیراژهای بسیار بالا. ارزیابی غلط بخشی از نظامیان را به اشتباه می اندازد تا مبادرت به کودتا بکنند.  
وی افزود: علت شکست کودتا ارزیابی غلط نظامیان و بعد از آن حضور مردم در صحنه و بلوغ سیاسی احزاب سیاسی است که احزاب ترکیه از خودشان نشان می دهند و نمایش توسعه سیاسی در ترکیه را به اجرا گذاشتند. این درس بزرگی برای منطقه بود این احزاب با اینکه خودشان مخالف سر سخت اردوغان بودند ولی در جریان کودتا در کنار دولت و اردوغان ایستادند.
وی در پاسخ به این سوال که ترجیح آمریکایی ها با اردوغان است یا گولن گفت: آمریکا یک سیاست چند وجهی و پیچیده ای را در ترکیه دنبال می کند و با تمامی احزاب و جریان های تاثیر گذار این کشور در ارتباط است. آمریکا با همه جریان ها در ارتباطند و با توجه به شرایط از این ارتباطات استفاده می کنند و بسیاری هم در آمریکا مشتاق نزدیکی به آمریکا هستند. اما اینکه ترجیح آمریکا در معادلات سیاسی کدام یک از این جریانات و احزاب است بستگی به ععوامل مختلف دارد. هم گولن هم اردوغان و هم نظامیان دارای روات خوبی با آمریکا هستند ولی محل تاثیرگذاری آنها متفاوت است.
ملکی در ین حال تاکید کرد: من هیچکدام از این جناح ها را سرسپرده و عامل آمریکا نمی دانم آنها در معامله ای چیزی می دهند و چیزی می گیرند. اما اینکه جریان گولن ظرفیت کودتا داشته باشد جای تردید است.
ملکی در تشریح نکته اتکای اردوغان در خصوص اقدامات تندش بعد از کودتا در ترکیه گفت: مهمترین نکته اتکای اردوغان مردم ترکیه است در انتخابات پارلمانی حزبش ۵۰ درصد آرای را کسب کرده و خودش هم در انتخابات ریاست جمهوری ۵۲ درصد آرای را کسب کرد.  برگزاری راهپیمایی دموکراسی و اقدامات بعد از کودتا توسط اردوغان با این هدف صوت می گیرد که وی به آمریکایی ها بگوید مردم حامی من هستند و امریکایی ها هم این را می دانند. اگر بعد از کودتا اقدامات اردوغان سلبی باشد و تمامیت خواهانه باشد وی این آرا را از دست خواهد داد و ترکیه را با بحران های جدید مواجه خواهد کرد. اما اگر به سمت دموکراسی حرکت کند و احزاب دیگر را هم که از وی حمایت کردند در آغوش بگیرد ، ترکیه سریعتر از بحران خواهد گذاشت.
وی افزود: ولی چه اردوغان تمامیت خواهانه عمل کند و چه مبادرت به توسعه سیاسی کند، من اینده ترکیه را روشن می بینم زیرا کسی که در حال مهندسی سیاسی می کند در آن پازل فرقی بین اردوغان و اوزال نیست. ترکیه قصد دارد در ۲۰۲۳ جز ۱۰ قدرت جهان باشد این هدف چه با اردوغان و چه بدون اردوغان می تواند اتفاق بیافتد. اما در حال حاضر اردوغان آلترناتیو و جایگزینی ندارد.
ملکی درباره دیدار اردوغان و پوتین و احتمال گردش ترکیه به سمت روسیه و شکاف در روابط استراتژیک ترکیه با غرب گفت: برخی ذهنیت ها درباره گردش ترکیه به سمت روسیه ذهنیت درستی نیست و اینها را نباید باور کرد. شریک راهبردی ترکیه قبل از کودتا غرب و آمریکا بوده و بعد از این کودتا هم خواهد بود، هر چند فراز و نشیب در روابط دو طرف خواهد بود. روابط ترکیه و روسیه یک رابطه مبتنی بر نیازهای اقتصادی ااست و نه یک رابطه راهبردی. ذهنیت مردم آناتولی نسبت به روس ها مثبت نیست و روس ها را یک تهدید نزدیک می دانند و از همه مهمتر ترکیه عضو ناتو است. شارون تندترین شعارها را علیه فلسطینی ها می داد اما این شارون بود که ایجاد حکومت خود گردان را امضاء کرد . همیشه به شعارهای سیاسی تند با شک و تردید نگاه کنید.
ملکی درباره مطلع بودن آمریکایی ها از کودتای نافرجام گفت: من معتقدم آمریکا یی ها از یک کودتا خبر داشتند و در یک فرایند آمریکایی ها در ااین کودتا در کنار اردوغان بودند و نه در مقابل وی زیرا قرار است ترکیه در عرصه سیاسی و اقتصادی توسعه پیدا کند و به عنوان الگو از سوی غرب معرفی شود این اتفاق در یک حکومت نظامی نمی تواند اتفاق بیافتد. اگر قرار است ترکیه در نظام جهانی به عنوان الگوی سیاسی و اقتصادی معرفی شود و از این روند غربی ها حمایت می کنند این تحول حاصل یک حکومت نظامی نخواهد بود این حاصل یک دولت غیرنظامی خواهد بود که اردوغان در حال نمایندگی آن است. این کودتا هم زمینه خروج کامل نظامی ها از قدرت را فراهم کرد و ساختار ترکیه را به یک ساختار غربی نزدیکتر کرد. با این کودتا صدای سیاسی ارتش ترکیه پس از این کودتا خاموش خواهد شد و این تحول خودش یک توسعه سیاسی است و بستر ساز توسعه اقتصادی است و زمینه ساز حرکت ترکیه به سمت اهداف ۲۰۲۳.
وی در پاسخ به این سوال که اختلاف آمریکا و ترکیه بر سر مسئله کردها چگونه قابل حل است، گفت: این مسئله جز مسئله بیم و امیدها است . منافع آمریکا و ترکیه که کاملا با هم هم پوشانی ندارد یکی از اختلافات مسئله کردی است تمامی سیاسیون ترکیه از حمایت های آمریکا از کردها و پ ک ک و کردهای سوریه انتقاد می کنند. ترک ها این حمایت هها از کردها را نمی پذیرند. مهمترین عامل جلوگیری از تشکیل دولت کردی در منطقه رعایت حساسیت های آنکارا توسط واشنگتن بوده و است زیرا در سیاست های کلان منافع همدیگر را پوشش می دهند.
فعلا برای آمریکایی ها منافع کلان بر منافع کردی که بازی کوچکی برای آنها محسوب می شود اولویت دارد. دوری ترکیه از ایران بستر مناسبی برای کردها ایجاد خواهد کرد و نظام بین المللی و در راس آن آمریکا هم قصد دارد در یک بستر مناسب و زمان خاص به این مسئله جنبه بین المللی بدهد و اگر شرایط آماده شد به ظهور دولت کردی کمک کند. اگر بین کشورهای منطقه همگرایی باشد می تواند مانعی برای ظهور دولت کردی ایجاد بکند. من معتقدم آمریکا فعلا تمایل به تجزیه منطقه ندارد و قصد دارد با قدرت های بزرگ منطقه بازی کند و بازی مقطعی اش با برگ کردها و موضوعات مذهبی برای تنظیم رفتار کشورهای منطقه و ابزاری است که ترکیه در این مسئله چهارچوب خاصی دارد. اولویت فعلی قدرت ها تجزیه منطقه ننیست زیرا تجزیه کشتارها و هزینه ههای فراوانی خواهد داشت و مشکلات منطقه و ناآرامی ها مثل ویروس به اروپا و دیگر نقاط سرایت خواهد کرد. دامنه تجزیه تا هند پیش خواهد رفت و نظام جهانی قدرت مدیریت چنین بحرانی را ندارد.
وی در ادامه افزود: من معتقدم اگر تجزیه ای هم قرار باشد صورت بگیرد ۵۰ سال دیگر خواهد صورت گرفت و به صورت دموکراتیک و مذاکره. تجزیه امروز نه در دستور کارآمریکا و نه اروپا است و نه روسیه اما آنها از عنصر تجزیه و اختلافات قومیتی  برای تنظیم عنصر مداخلاتی خود در منطقه استفاده می کنند.
من معتقدم ترکیه اگر قصد دارد مشکلاتش را با کردها و علویون حل کند باید به سر میز مذاکره با اینها برگردد.
ملکی درباره تاثیر کودتای ۱۵ جولای در سیاست خاررجی ترکیه گفت: این کودتا توان ملی ترکیه را کاهش داده است لذا دارای تاثیرات داخلی و خارجی خواهد بود. ترکیه در داخل اقدام به بازسازی خواهد کرد و در سوریه هم سیاست تهاجمی ترکیه تبدیل به سیاست تدافعی خواهد شد. قابلیت ترکیه قابلیت قبل از کودتا نخواهد بود. سیاست راهبردی ترکیه در قبال سوریه، روسیه، ایران و عراق تغییر نخواهد کرد اما به خاطر کاهش توانش تاکتیک هایش عوض خواهد شد.
وی در خصوص موانع راهبردی شدن همکاری های ایران و ترکیه گفت: متاسفانه روابط ایران و ترکیه و به خصوص ترکیه اردوغان تحت تاثیر جنگ چالدران و رقابتی است. بر ذهنیت تیم اردوغان تاریخ مسلط است و این مسئله در سیاست فاجعه می آفریند . عنصر تاریخ در سیاست باید به عنوان یک پل مد نظر قرار گیرد و نه یک منبع قدرت. اتحادیه اروپا بعد از تغییر ذهنیت های آلمان و فرانسه شکل گرفت و الان هم ستون اصلی اتحادیه اروپا آلمان و فرانسه هستند که زمانی رقیب هم بودند آنها از تاریخ به عنوان یک پل استفاده کردند. من هم آرزویم این است که ایران و ترکیه به عنوان دو قدرت برتر منطقه و دارای تاریخ به رشد و عقلانیتی برسند که تمامی قابلیت هایشان پوشش دهنده ضعف های همدیگر باشد و عامل ایجاد کنندهه خاورمیانه متحد باشند. اما این مسئله در حال حاضر یک رویا است اما باید برای آن بستر سازی شود، هر چند حقایق موجود در منطقه در حال حاضر چیز دیگری است.
اگر اين مطلب را پسنديده ايد، آن را به اشتراك بگذارد: