دور، تاريك و مرموز

دانش | جمعه ۰۹ بهمن ۹۴ ساعت ۸:۳۵ | نسخه چاپي

سیاره ٩ (Planet Nine) نام موقتی یک سیاره یخی بزرگ احتمالی است که جرم تقریبی آن ١٠ برابر جرم زمین و قطرش حدود ١٣ تا ٢٦هزارکیلومتر (یعنی نزدیک به دو تا چهاربرابر قطر زمین) است و در ناحیه بیرونی منظومه خورشیدی قرار دارد.
دانشمندان بر این باورند که وجود این سیاره، توجیه‌کننده وضعیت مداری غیرمعمول گروهی از اجرام فرانپتونی در فضای بیرونی کمربند کویی‌پر است. اجسام فرانپتونی به دسته‌ای از اجسام گفته می‌شود که در آن سوی مدار نپتون قرار دارند.
پس از یافتن سیاره نپتون در سال ١٨٤٦، این اندیشه فراگیر نیز پدید آمد که شاید سیاره‌های دیگر نیز دورتر از مدار نپتون، وجود داشته‌ باشد. «لاول» برای توضیح اختلال‌هایی که در مدار نپتون مشاهده می‌کرد، وجود سیاره دیگری به نام سیاره ایکس (Planet X) را پیشنهاد کرد.
به باور وی، جاذبه یک سیاره بزرگ ناپیدا، باعث پدیدآمدن چنین اختلال‌هایی در مدار سیاره‌های دیگر بود. زمانی که «کلاید تامبا» پلوتون را در سال‌١٩٣٠ کشف کرد، به نظر رسید فرضیه «لاول» تأیید شده است اما در سال ١٩٧٨ مشخص شد پلوتون کوچک‌تر از آن است که بتواند غول گازی را تحت‌تأثیر قرار دهد.
هرچند پیش از این نیز صحبت‌هایی درباره احتمال وجود این سیاره فرانپتونی مطرح می‌شد، اما این احتمال، در ٢٠ ژانویه سال ٢٠١٦ با اعلام نتیجه‌های بررسی رفتار گروهی از اجرام کمربند کویی‌پر بسیار بیشتر شد.
دو پژوهشگر به نام‌های «کنستانتین باتیگین» و «مایکل براون» در مؤسسه فناوری کالیفرنیا، بر اساس یک مدل جدید علمی و بررسی مدار غیرمعمول چند جرم فرانپتونی دیگر، شواهد غیرمستقیمی از وجود این سیاره ارائه کردند.
ستاره‌شناسان مؤسسه کارنگی و رصدخانه جمینی هاوایی در سال ‌٢٠١٤ نشان دادند که مدار غیرمعمول جرم‌های خاصی در کمربند کویی‌پر ممکن است تحت‌تأثیر گرانشی یک سیاره عظیم ناشناخته در لبه منظومه شمسی پدید آمده باشد.
در ادامه با خلاصه‌ای از تاریخ کشف اجرام ورای مدار نپتون آشنا می‌شویم:
١٨٤٦: سیاره نپتون بر اساس بی‌نظمی‌های مدار سیاره اورانوس کشف شد. کارشناسان ناهنجاری‌های باقی‌مانده را به وجود سیاره دیگری نسبت دادند که در فاصله دوری قرار دارد.
١٩٠٦: «پرسیوال لاول» برای جست‌وجوی سیاره گمشده (که خودش آن را سیاره ایکس می‌نامید)، رصدخانه‌ای را در آریزونا تأسیس کرد.
١٩٣٠: «کلاید تامبا» پلوتون را در رصدخانه لاول کشف کرد. البته پلوتون بسیار کوچک است و نمی‌تواند بر اورانوس و مدارش تأثیر بگذارد.
١٩٩٢: محاسبات دقیق‌تر نشان داد که هیچ بی‌نظمی‌ای‌ در مدار اورانوس وجود ندارد و در نتیجه، به فرض وجود سیاره ایکس هم هیچ نیازی نیست.
١٩٩٩: اخترشناسان گفتند که گرایش یا جهت‌گیری‌های مشاهده‌شده در دنباله‌دارها، نشانه وجود سیاره‌ای به اندازه مشتری است که در دوردست‌های منظومه شمسی پنهان شده است.
٢٠٠٣: در این سال جسم دیگری به نام سدنا کشف شد. یک دور حرکت سدنا در مدارش، ١٢هزارسال طول می‌کشد که از وجود جسمی دیگر حکایت دارد.
٢٠١٤: ماهواره‌ای به نام «کاشف زیرقرمز میدان‌باز» تمام پهنه آسمان را بررسی کرد و طی آن به جست‌وجوی سیاره‌هایی هم‌اندازه کیوان در فاصله١٠ هزار واحد نجومی پرداخت.
٢٠١٥: اخترشناسان مؤسسه فناوری کالیفرنیا در پاسادنا از یافتن شواهد غیرمستقیمی برای وجود سیاره‌ای هم‌اندازه نپتون خبر می‌دهند که در مداری ١٥هزارساله می‌گردد.
منبع: روزنامه شرق
اگر اين مطلب را پسنديده ايد، آن را به اشتراك بگذارد:
برچسبها: